بیماری التهابی لگن چیست و چه روشهای درمانی دارد؟ آیا مصرف آنتی بیوتیک می تواند در درمان تاثیری داشته باشد؟ از کجا بفهمیم به بیماری التهابی لگن مبتلا شده ایم؟ بیماری التهابی لگن یکی از بیماریهای شایع در زنان است که در صورت درمان نشدن، عوارض متعددی به دنبال خواهد داشت. در این مقاله به این بیماری پرداختهایم، تا نسبت به آن آگاهی بیشتری داشته باشید و در صورت بروز نشانههایی مشابه علائم این بیماری، به پزشک زنان مراجعه کنید.
بیماری التهاب لگن چیست؟
التهاب لگن (PID)، نوعی عفونت باکتریایی است که اندام تناسلی زنان و اعضای فوقانی آن را شامل رحم، لولههای فالوپ، تخمدان و … درگیر میکند. این عفونت که از ترکیب چند باکتری ایجاد میشود، عموما در سنین جوانی رخ میدهد. التهاب لگن، اگر در زمان مناسب تشخیص داده نشده و درمان نشود، عواقب جبرانناپذیری مانند ناباروری، دردهای مزمن لگنی، تشدید و سرایت عفونت به سایر اعضای بدن، حاملگی خارج از رحم و … را سبب خواهد شد.
مهبل حاوی ارگانیسم های متعددی است که در میان آنها، لاکتوباسیل غیر بیماریزا غالب است. فلور مهبل با قاعدگی، استفاده از تامپون، پس از جراحی، با واژینوز باکتریایی و بات بیماریهای متقل شونده از طریق جنسی به طور چشمگیری تغییر می کند. مجرای اندوسرویکس همانند یک سد محافظ از ورود فلور مهبل به دستگاه تناسلی فوقانی جلوگیری می کند. قاعدگی این امکان را برای فلور مهبل فراهم می آورد که این سد را دور بزند. به همین خاطر بسیاری از مواردPID در یک هفته اول قاعدگی رخ می دهند. التهاب لگن یک بیماری چند میکروبی است و ترکیب های متفاوتی از کلامیدیا تراکوماتیس، نایسریا گونوره و مخلوطی از باکتری های دستگاه تناسلی تحتانی در آن دخیلند.
عوامل خطر التهاب لگن در زنان
عوامل گفته شده در زیر، احتمال ابتلا به بیماری لگن را دو برابر کرده و فرد را بیش از پیش در معرض این بیماری قرار میدهند:
- داشتن چندین شریک جنسی
- فعال بودن از نظر جنسی در محدودهی سنی 25 سالگی و کمتر
- سابقه ابتلا به بیماریها و یا عفونتهای مقاربتی و یا بیماری التهاب لگن
- برقراری روابط جنسی محافظت نشده و بدون استفاده از لوازمی مانند کاندوم
- استفاده بیش از حد از دوش واژینال که منجر به بر هم خوردن تعادل باکتریهای مفید و مضر واژن میشود.
- قرار دادن دستگاه داخل رحمی IUD که البته خطر ابتلا به التهاب لگن در این مورد، به بازه زمانی استفاده از این دستگاه محدود خواهد بود.
علائم بیمار مبتلا به التهاب لگن
بیماری التهاب لگن ممکن است در برخی موارد بسیار خفیف بوده و علائم و نشانهای از خود نشان ندهد که در این صورت، تشخیص آن بسیار دشوار خواهد بود. اما این بیماری در مراحل پیشرفتهتر، علائمی مانند نشانههای زیر را خواهد داشت:
- احساس تب و یا لرز
- ترشحات غیر طبیعی واژینال
- خونریزی غیر طبیعی در دوران قاعدگی
- احساس درد هنگام برقراری رابطه جنسی
- احساس درد هنگام خروج ادرار و یا تکرر ادرار
- وجود درد در ناحیه گردن رحم، تخمدانها، لولههای فالوپ، دو طرف شکم و یا لگن و …
شباهت عفونت لگن و رحم
علائم بیماری التهاب لگن گاهی اوقات مشابه بیماریهای دیگر مانند کیست تخمدان، عفونت مجاری ادراری، آپاندیسیت، آندومتریوز و … است و ممکن است فرد را در تشخیص آن دچار مشکل کند. به همین دلیل لازم است برای تشخیص دقیق بیماری، به متخصص زنان در شیراز مراجعه کرده و تمام علائم و شرح حال خود را با او در میان بگذارید.
ارزیابی تشخیصی بیماری التهابی لگن
پزشک زنان از آنجا که آزمایش دقیق و مشخصی برای تشخیص بیماری التهاب لگن وجود ندارد، با راهکارها و روشهای مختلفی تلاش میکند تا بیماری شما را به درستی تشخیص داده و اقدامات لازم برای آن را انجام دهد. پزشک در ابتدا شرح حال کامل شما را به همراه تمام علائم و نشانههایی که تجربه کردهاید، دریافت کرده و سوالاتی در مورد روابط جنسی، سوابق قبلی بیماریها و عفونتهای مقاربتی، روشهای مورد استفاده برای پیشگیری از بارداری و همچنین، موارد و نشانههای احتمالی بیماری التهاب لگن، از شما خواهد پرسید.
سپس پزشک با انجام معاینه لگن، آن را از نظر حساسیت و تورم مورد بررسی قرار داده و در صورت لزوم، نمونهای از مایعات واژن و دهانه رحم را جمعآوری کرده تا در آزمایشگاه برای بررسی باکتریهای مختلف مانند سوزاک، کلامیدیا و … مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین ممکن است پزشک، آزماشات مختلف مانند آزمایش خون و ادرار و یا سونوگرافی را برای بیمار تجویز کرده تا بتواند بیماری را به درستی بررسی کرده و تشخیص دهد. در مواردی نیز این احتمال وجود دارد که پزشک به انجام آزمایشات دقیقتر و بیشتری نیاز داشته باشد و به عنان مثال، به انجام لاپاراسکوپی و یا نمونهبرداری از آندومتر بپردازد.
عوارض بیماری التهاب لگن
بیماری التهاب لگن در صورت درمان نشدن، میتواند بافت اسکار و کیسههای حاوی مایعات آلوده و یا همان آبسه را در دستگاه تناسلی زنان ایجاد کرده و سبب آسیبهای دائمی در این ناحیه شود. در ادامه به برخی از عوارض ناشی از بیماری التهاب لگن اشاره میکنیم:
- حاملگی خارج رحمی
یکی از علل اصلی بارداری خارج رحمی، عفونت و یا التهاب لگن است که در صورت درمان نشدن، سبب ایجاد بافت اسکار و یا زخم در لولههای رحمی میشود. وجود این بافت اسکار و یا زخم، از عبور تخمک بارور شده در لولههای رحمی جلوگیری کرده و سبب بروز حاملگی خارج رحمی خواهد شد.
- ناباروری
بیماری التهاب عضله لگن، میتواند خطر ناباروری را افزایش داده و اگر درمان آن را به تاخیر بیندازید، احتمال این خطر باز هم بیشتر شده و ممکن است به عدم توانایی در باردار شدن ختم شود.
- درد مزمن لگن
وجود التهاب در ناحیه لگن همچنین میتواند سبب بروز دردهای مزمن در ناحیه لگن شده که حتی ممکن است برای چندین سال ادامه داشته و شما را درگیر کند. همچنین ممکن است هنگام برقراری رابطه جنسی و یا دوران تخمکگذاری، دردهایی را در شما به وجود آورده و موجب ناراحتی شما شود.
- آبسه لوله تخمدان
آبسه، کیسههای حاوی مایعات آلوده و چرک هستند که در اثر عفونت لگنی در دستگاه تولید مثل فرد ایجاد خواهند شد. این آبسهها در صورت درمان نشدن، ممکن است به یک عفونت مزمن تبدیل شده که زندگی فرد را تهدید خواهد کرد.
درمان بیماری التهاب لگن
بیماری التهابی لگن به راحتی از طریق دارودرمانی برطرف شده و میتوان گفت برای درمان آن، نگرانی وجود ندارد. اما باید بگوییم که عوارض بیماری التهاب لگن و مشکلاتی که در اثر آن برای بدن ایجاد شده است، اغلب راهی برای بازگرداندن و برطرف شدن به طور کامل، نخواهند داشت و ممکن است از این نظر، نگرانکننده باشد. مثلا اگر آبسه ایجاد شده در اثر این بیماری، پاره شده و یا در معرض پارگی قرار داشته باشد، ممکن است برای تخلیه شدن به جراحی نیاز داشته باشد.
درمان بیماری التهاب لگن که باید حتما تحت نظر پزشک زنان انجام شود، عموما شامل نآن قفبلقفاستفاده از آنتی بیوتیک ها است. آنتی بیوتیک ها که طبق دستور و تشخیص پزشک برای بیمار تجویز میشود، روند درمانی التهاب لگن را سرعت بخشیده و یکی از روشهای موثر در این زمینه است. البته باید توجه داشته باشید که حتما داروهای تجویز شده را به موقع و در زمان مناسب مصرف کرده و حتی در صورت بهبود علائم، دورله درمان را تحت نظر پزشک خود کامل کنید. در صورتی که پزشک صلاح بداند، سه روز پس از مصرف آنتی بیوتیک ها شما را مجددا ویزیت کرده و ادامه روند درمانی را مشخص میکند. در صورتی که آنتی بیوتیک های خوراکی، تاثیر چندانی در روند بهبودی ایجاد نکرده باشد، ممکن است به دریافت آنتی بیوتیک های داخل وریدی و حتی بستری در بیمارستان نیاز داشته باشید.
همچنین بهتر است تا پایان دوره درمان و بهبودی کامل، از برقراری رابطه جنسی پرهیز کرده و آن را تا برطرف شدن بیماری خود به تعویق بیندازید.